Verschillende groepen gevangenen

In de eerste periode van het Kamp waren er een aantal verschillende groepen gevangenen te onderscheiden.

De prominenten

Om de Duitse kampleiding te ontlasten van alledaagse werkzaamheden en verantwoordelijkheden werden gevangenen ingezet. Deze gevangenen hadden een iets beter leven omdat ze in ruil voor hun taken minder bloot gesteld werden aan martelingen en honger. Dit was een enigszins dubieuze rol (ze waren immers min of meer gehoorzaam aan de SS’ers) en veel prominenten maakte ook misbruik van hun privileges.

De gijzelaars

In het algemeen was het verblijf van gijzelaars in het PDA van korte duur en werden zij na enkele maanden gevangenschap weer op vrije voeten gesteld (op de Joodse gijzelaars na). In de eerste periode van het PDA kregen gijzelaars, ondanks hun onschuld en vaak vooraanstaande positie, dezelfde behandeling als de andere gevangenen. Het feit dat zij uitsluitend waren geselecteerd op maatschappelijke status en woonplaats deed niets af aan hun slechte behandeling in het Kamp.

De strafgijzelaars

In het kamp zaten altijd wel een aantal strafgijzelaars. Ze werden gearresteerd naar aanleiding van aanslagen waar ze part nog deel aan hadden gehad. Soms werden mensen ook als preventief gegijzelden al gearresteerd voordat er aanslagen plaatsvonden. Hoewel al deze gijzelaars vaak in eerste instantie een aparte behandeling kregen en hun eigen kleren mochten aanhouden, waren ook zij na verloop van tijd onderworpen aan hetzelfde barbaarse regime als de andere gevangenen.

De politiek gevangenen

Tot deze groep horen eigenlijk alle mensen die zich ‘anti-Duits’ opstelden. Zoals communisten, geestelijken, verzetslieden en mensen die de Duitse regels hadden overtreden.

De asocialen

Gevangenen die als asociaal werden bestempeld hadden zeer uiteenlopende achtergronden, zoals woonwagenbewoners, kermisgasten, werkweigeraars, criminelen. Ook personen die, als gevolg van de toenemende schaarste, hadden geprobeerd zichzelf te verrijken werden onder de asocialen geschaard.

De Jehova’s getuigen

Nationaalsocialisten en Jehova’s getuigen stonden lijnrecht tegenover elkaar. De Jehova’s hadden een paarse driehoek (lap) en werden keihard behandeld. Door de Verleugnungs Erklarung te tekenen konden zij direct vrijkomen. In die Erklarung stond dat ze direct hun geloof afzworen. Er zijn vrijwel geen gevallen bekend van mensen die deze Erklarung getekend hebben.

De Joodse gevangenen

Ook in dit kamp was de behandeling van Joden zeer slecht. Ze hadden in grote mate te lijden onder de persoonlijke willekeur van de Kamp SS. Er is niet precies bekend hoeveel Joodse gevangen er in de eerste periode in Kamp Amersfoort gezeten hebben. Volgens de administratie zou het gaan om 850 joden van de 8522 gevangenen. Dit aantal zal in werkelijkheid hoger hebben gelegen. De Joodse gevangenen werden vanuit Amersfoort gedeporteerd naar Westerbork.

101 Sovjets

Op 27 september 1941 werden 101 Sovjet ‘gelost’ op de vee losplaats op station Amersfoort. De Duitsers hadden deze mannen een 14 daagse treinreis laten ondergaan om in Amersfoort de bevolking te laten zien wat voor een Untermenschen dit waren. De bevolking werd opgeroepen om te komen kijken naar deze groep die vanaf het station naar het Kamp zou lopen. Dit gebeurde in grote aantallen. De bevolking had echter voor deze mannen water en brood bij zich. De propaganda van de Duitsers had niet gewerkt. In plaats dat deze mannen als afschrikking werkte had de Amersfoortse bevolking medelijden met deze mannen. De jongemannen in de leeftijd tussen de 18 en 35 werden vervolgens opgesloten in Kamp Amersfoort. Op 9 april 1942 werden de 77 mannen die nog leefden (een aantal had het harde leven in het kamp niet overleefd) gefusilleerd bij (Monument) Koedriest. Na de oorlog zijn ze herbegraven op het Russische ereveld op begraafplaats Rusthof in Leusden.

De Amerikaanse burgers

Er is ook nog een groepje Amerikaanse burgers opgesloten geweest in Kamp Amersfoort. Dit was het gevolg van de oorlogsverklaring van Duitsland aan de VS.

Laatste nieuws en blog