Een kamp nabij
het front, in bezet gebied, onder Nederlands gezag,
met gevangenen van de Sipo/SD.
In de periode vanaf 19 april tot de bevrijding vormde Kamp Amersfoort een 'wankele enclave' in bezet gebied. Geïsoleerd van de buitenwereld ging het oorlogsgeweld grotendeels voorbij aan het kamp, met de bijna 500 (voormalige) gevangenen. In tegenstelling tot de voorgaande periode was het nu een wijs besluit om in het kamp te blijven. Het gevaar was nog niet geweken.
 Wankele Enclave (in ontwikkeling)
|
De Duitse troepen in Noordwest-Europa capituleerden officieel op 5 mei 1945 's ochtends om 08:00 uur.
In de straten van Amersfoort heerste die dag een gespannen stemming. Canadese- en Engelse militairen lieten op zich wachten en Duitse militairen beheersten nog steeds het staatbeeld. Op sommige plaatsen kwam het zelfs tot vuurgevechten tussen Duitse militairen en leden van de Binnenlandse Strijdkrachten. In Kamp Amersfoort hield Loes van Overeem een rede waarin zij de gevangenen gelukwenste met de capitulatie.
5 Mei 1945 Bevrijding
|
Op 7 mei arriveerde een kleine
colonne voertuigen van een Britse verkenningseenheid in het kamp.
Op 7 mei arriveerde een kleine colonne voertuigen van een Britse verkenningseenheid in het kamp. De militairen behoorden tot de Britse 49th West Riding Infantry Division, die onderdeel uitmaakte van de 1st Canadian Army. De militairen werden vergezeld door twee Nederlandse oorlogscorrespondenten. Allen werden uitbundig begroet door de aanwezige (voormalige) gevangenen.
7 Mei 1945 Bevrijders
|
|
|
|
|
In de bevrijde gebieden was het Militair Gezag (MG) belast met de uitvoering van de "Herstelwetgeving".
De vorming van een 'Politieke
Opsporingsdienst' (POD) was daar een resultaat van. Vanaf
februari 1945 tot 1 maart 1946 behoorde opsporing en
aanhouding tot de taken van de POD. Op 1 maart 1946 werd
het Militair Gezag opgeheven en kwamen deze taken in
handen van justitie; de 'Politieke Recherche Afdelingen' (PRA's).
Er werd nauw samengewerkt met de dienst identificatie en
Berging (DIB).
Onderzoek
|
Repatriëring
"Repatriëringkamp"
of "Rode Kruis Kamp".
Nadat de Canadese en
Britse bevrijders het kamp waren binnengetreden
veranderde de functie van het kamp. Duitse militairen
moesten er hun wapens inleveren, het onderzoek naar de
gedragingen van de kampbewaking werd ter hand genomen,
evenals de identificatie van slachtoffers die in de
omgeving werden geborgen.
Ondertussen verbleven in het voormalige kamp personen
die nog te zwak of te ziek waren om huiswaarts te keren.
Het betrof hier niet uitsluitend voormalige gevangenen
van Kamp Amersfoort. Ook voormalige gevangenen uit
Duitse concentratiekampen werden tijdelijk ondergebracht
in Kamp Amersfoort, dat nu de functie (en naam) van
repatriëringkamp kreeg.
Medewerkers van het Nederlandse Rode Kruis verbleven
gedurende deze periode in het kamp, evenals de kok Frans
van den Berg en zijn gezin.
In barakken en nevenlocaties (zoals het woonhuis in de
Balistraat) werden zij verpleegd totdat zij in staat
waren om hun thuisreis te vervolgen. Het kamp werd in
deze periode ook wel aangeduid als Rode Kruis kamp.
De poort die toegang gaf tot het voormalige
gevangenenkamp werd versierd om de repatrianten welkom
te heten.
Tot de collectie van de St. Nat. Monument Kamp
Amersfoort behoort een
ingelijst document, met daarop de volgende tekst.
Typhus Epidemie Zomer - 45
Repatriëeringkamp Amersfoort
Aan Tante Mien
Ter herinnering aan
vrolijke uren te midden
van gerepatrieerden
luizendragers
Een ander document betreft een dankbetuiging
van de personen die in de 'quarantaine-barak' verbleven.
De dankbetuiging bevat tientallen handtekeningen en is
gedateerd 7 juli 1945.
Beide documenten geven blijk van een
Deze periode duurde ongeveer drie maanden.
Van 1 september 1945 tot 1 september 1946.
Al in het voorjaar van
1945 stond de regering in Londen voor de vraag wat te
doen met personen die met de bezetter hadden
gecollaboreerd. Dat ieder die zijn medewerking aan de
bezetter had verleend, berecht zou moeten worden, stond
vast.
Bewarings- & Verblijfskamp
|
|
