Einde van het Derde Rijk
De overgave van Duitse troepen.
Op 4 mei 1945 aanvaarde
veldmaarschalk Montgomery - na inleidende besprekingen
- van admiraal H.G. von Friedeburg de
overgave van de Duitse troepen in westelijk Nederland,
de Duitse Noordzee-eilanden, Helgoland,
Sleeswijk-Holstein en Denemarken. De
capitulatieovereenkomst werd 's avonds in Montgomery's
hoofdkwartier op de Lüneburgerheide ondertekend. De
capitulatie zou ingaan op 5 mei, ’s ochtends om acht uur.
De Duitse bevelhebber in Nederland generaal Blaskowitz was van mening dat de
capitulatie niet van toepassing was op de Duitse troepen
in het westen van Nederland.
In de nacht van 4 op 5 mei ontving Blaskowitz van het
Duitse opperbevel de order om gevechtshande-lingen te
staken.
In dezelfde nacht meldde hij generaal Foulkes
zijn bereidheid tot onderhandelen.
 Blaskowitz werd
ontboden door de
Canadese generaal Foulkes, om de capitulatie van de
Duitse troepen in Hotel de Wereld in Wageningen te
bespreken.
Prins Bernhard
was
aanwezig in de hoedanigheid van commandant van de
Binnenlandse Strijdkrachten.
Blaskowitz stemde in met datgene wat Foulkes hem
voorstelde. De overeenkomst kon alleen niet worden
uitgetypt, want er was geen typemachine aanwezig.
De volgende dag op 6 mei 1945 tekende Blaskowitz in de aula
naast het hotel de officiële capitulatieovereenkomst.
Op 8 mei 1945 - in Berlijn - tekenden de Duitse
opperbevelhebbers en de geallieerden de onvoorwaardelijke overgave van het Derde Rijk.
In Kamp Amersfoort
Bevrijdingsdag
Op 5 mei 1945 om 08:00 uur klom mevrouw Van Overeem op een
stoel en sprak de - ongeveer 579 - gevangenen toe. De capitulatie was een
feit en dit was het laatste appèl. Onder het hijsen van de vlag werd het Wilhelmus ingezet.
De bevrijdingsrede van Loes van Overeem
Bron: Jos M. TH
Govaert, Ondergedoken in het concentratiekamp,
priesterleven in het PDA blz. 221.:
Mannen van het Rode Kruiskamp,
Met grote blijdschap treed ik bij dit laatste plechtige
appél voor Uw front om U allereerst nog eens van ganser
harte geluk te wensen met de capitulatie, welke over
enige minuten een feit zal zijn en welke voor U allen de
bevrijding en de terugkeer naar Uw familie in zich
houdt. Dit is een historisch moment voor ons kamp, het
voormalige beruchte Polizeiliches Durchgangslager
Amersfoort, waarvan gij allen ereburgers zijt.
Op deze plaats is gedurende de bijkans vijf jaren van
gewelddadige Duitse overheersing door talloze kranige
landgenoten geleden, gestreden en gebeden; en velen,
wier geest steeds een lichtend schijnsel zal blijven
uitstralen, hebben hier voor het vaderland hun leven
gelaten. Wij gedenken hen op dit plechtig moment met een
minuut stilte ...
Met grote ontroering hebben wij allen gisteravond het
heuglijke bericht vernomen, dat het einde betekent van
de nameloze ellende, welke de vijandelijke schanddaden
aan ons land en onze landgenoten hebben toegebracht; het
einde van de geestelijke slavernij en van het onvrije
leven van duizenden in concentratiekampen en
gevangenissen. Aan hen allen, die vandaag de ijzeren
deuren, de tralies en het prikkeldraad zien wijken,
denken wij thans met een gevoel van grenzeloze
opluchting. Er zullen helaas duizenden van hen
geestelijk en lichamelijk gebroken zijn, ja de meesten
ook ver van huis en haard verdreven. Wij bidden hun
herstel en spoedige terugkeer toe. Ik ben innig
dankbaar, dat gij althans in de laatste weken zodanig op
een reeds bevrijd plekje vaderlandse grond hebt kunnen
leven, dat de meesten Uwer zo gezond en veerkrachtig
mogelijk naar
huis kunnen terugkeren; innig dankbaar, dat Amersfoort
geen tweede Vught met zijn fusillades en ontvoeringen is
geworden.
Ik wens U allen persoonlijk toe, dat Uw geestkracht
zodanig zal zijn gebleven, dat gij ieder op Uw plaats en
in Uw kring zult kunnen medewerken aan een spoedig
herstel van Nederlands volkskracht. Slaat allen de
handen ineen, om na terugkeer Uw gezin weder gelukkig te
maken, en eendrachtig ernaar streven de wonden van de
Duitse overheersing te helen. Weest daarbij, in
overeenstemming met de geest van het Rode Kruis,
barmhartig, werkt daarnevens mede aan een rechtvaardige
berechting van hen, die het Nederlandse volksleven in de
oorlogstijd hebben geschaad, doch laat U daarbij niet
door persoonlijke haatgevoelens
leiden.
De leden van ons Oranjehuis, die dezer dagen reeds in
ons land zijn teruggekeerd, in de eerste plaats onze
Koningin, en onze regeringspersonen zullen ons zonder
twijfel voorgaan in plichtsbetrachting, trouw aan de
Nederlandse tradities, en godsvrucht.
Mogen ons aller daden in de eerstkomende tijd zijn fier
en klaar, gelijk de kleuren van de Nederlandse vlag, die
ik thans op deze historische plek zal ontplooien.
|
|
|
|
Vrij Nederland 12-05-1945 46kb
 De
"Florence Nightingale" van Amersfoort
5 Mei later op de dag
Duitse militairen keren terug naar het kamp.
De nog aanwezige gevangenen werden voorzien van een Rode Kruis-paspoort en werden in staat gesteld om het kamp te
verlaten. De overgebleven vier Duitse bewakers bij de
hoofdpoort waren 's ochtends reeds afgelost door leden van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS).
In de middag keerden Duitse militairen terug naar het
kamp en eisten dat de BS'ers de wapens zouden
neerleggen. Loes van Overeem overtuigde de Duitsers
ervan dat alle personen in het kamp gevangenen waren. Ze
liet de wapens van de BS'ers verbergen en vervolgens
liet ze iedereen aantreden. De BS'ers mengden zich onder
de gevangenen. De Duitsers konden niet anders dan
constateren dat er geen BS'ers aanwezig waren, en
verlieten het kamp.
Onderstaande tekst is afkomstig uit het boekwerkje
"Dienst voor Speciale Hulpverlening van het
Nederlandsche Roode Kruis".
... in het kamp met het doel Mevrouw van Overeem gevangen te nemen, daar zij aan de wacht wapenen zou hebben verstrekt — het bevel wordt gegeven deze wapenen binnen 5 minuten in te leveren en bij niet opvolging van des onderofficieren hoog bevel, zullen de inmiddels aangebrachte pantservuisten in het kamp in werking worden gesteld en zal hij de bewaking van het kamp tegen den muur zetten. De commandante heeft in de afgeloopen jaren wel voor heetere vuren gestaan dan voor het stroovuurtje van dezen onderofficier. Maar . . . . er moet snel worden gehandeld . . . de B.S.-ers worden fluks verdeeld onder de kampbewoners en binnen korten tijd voorzien van overalls, in
het kaartsysteem der gevangenen opgenomen met nauwkeurige vermelding der data, waarop zij (in 1943!) in het P.D.L. waren gekomen. Zij worden dadelijk in het kampwerk, zooals water- en dynamocommando ingedeeld. De wapenen bestaande uit mitrailleurs, pistolen, handgranaten enz. worden in allerijl verstopt. Een rechercheur met jarenlange ervaring zou moeite hebben gehad om deze B.S.-ers tusschen de oud-gevangenen te ontdekken — is het wonder, dat de Duitsche onderofficier zonder resultaat uit het kamp moest vertrekken?
Schermutselingen
In bewerking
Vuurgevecht tussen BS'ers en Duitse militairen bij Hotel De Witte en op de Varkensmarkt.
|
