Bijgewerkt: 28/09/09 10:28
 
Kamp Amersfoort
| Home | Historie



Historie



Voorafgaand
Periode 1941-1943
Periode 1943-1945
Periode na april 1945





Kamp Amersfoort was geen concentratiekamp naar het voorbeeld van Dachau. Het was een klein en provisorisch kamp dat onder toezicht stond van de Sipo/SD. Verwaarlozing, honger, mishandeling en moord drukten een stempel op het verblijf van meer dan 35.000 gevangenen die korte of langere tijd - in twee afzonderlijke periodes - gevangen waren in het kamp.


Verdeling in periodes
De geschiedenis van Kamp Amersfoort laat zich onderverdelen in periodes.
Het gebruik en de bestemming van Kamp Amersfoort in de periode van 1941 tot 1945 rechtvaardigen een onderverdeling in twee periodes.
Een 'eerste periode' vanaf de opening van het kamp (18 augustus 1941) tot de sluiting ervan op 8 maart 1943.
Een 'tweede periode' vanaf de heropening van het kamp op 17 mei 1943, tot 19 april 1945 toen het kamp werd overgedragen aan het Rode Kruis. Lees Meer


Om Kamp Amersfoort in een breder perspectief te kunnen plaatsen is de indeling in de twee periodes - die 1941 tot 1945 beslaan - te beperkt. Kamp Amersfoort is in augustus 1941 niet uit de lucht komen vallen en evenmin was het kamp in april/mei 1945 ineens verdwenen. In een breder perspectief zijn meer periodes te onderscheiden. Op deze website treft u - naast de eerder genoemde twee periodes - een periode "Voorafgaand" en een periode "Na april 1945".

 Voorafgaand

De opkomst van Hitler en zijn partij de NSDAP had tot gevolg dat, vanaf 1933, duizenden politieke tegenstan-ders werden ondergebracht in "Kon-zentrationslager".
Na het uitbreken van de oorlog in Neder-land op 10 mei 1940, gevolgd door de capitulatie en Duitse bezetting, begon de vervolging van politieke tegenstanders in ons land. De groei van het aantal arres-tanten had tot gevolg dat provisorische kampen werden ingericht. Niet zoals dat gewenst was naar het voorbeeld van Kamp Dachau, maar zo goed en zo kwaad als het ging, door gebruik te maken van voormalige barakkenkampen voor Nederlandse militairen. Deze provisorische kampen vielen niet onder verantwoording van de "Inspekteur der KL" maar veelal onder de lokale politieautoriteiten, de Sipo/SD. Kamp Amersfoort is daar een voorbeeld van.

Voorafgaand


 Periode 1941 - 1943

De eerste periode vanaf de komst van de eerste gevangenen op 18 augustus 1941, tot de tijdelijke sluiting begin maart 1943.
Het voormalige barakkenkamp voor Nederlandse militairen werd in augustus 1941 door de SS in gebruik genomen als gevangenkamp. Eind 1942, begin 1943 werd het kamp ontruimd. De gevangenen werden naar het nieuwe kamp in Vught gebracht. Het voortbestaan van Kamp Amersfoort was onzeker. In deze eerste periode die duurde tot 8 maart 1943, verbleven 8.522 gevangenen in Kamp Amersfoort.

De periode 1941 - 1943


 Periode 1943 - 1945

De tweede periode vanaf de komst van de eerste gevangenen in het heropende kamp op 17 mei 1943, tot de overdracht aan het Rode Kruis op 19 april 1945.
Vergroting van de opnamecapaciteit en daarna heropening van Kamp Amersfoort bleken noodzakelijk. De realiteit van de oorlog - de groei van het aantal arrestanten - had de plannen met betrekking tot Kamp Amersfoort achterhaald. Op 17 mei 1943 werd het kamp onder de naam 'Erweitertes Polizeigefängnis' weer geopend. Deze tweede periode duurde tot 19 april 1945, toen het kamp werd overgedragen aan het Rode Kruis. In deze tweede periode verbleven ongeveer 26.700 gevangenen - voor kortere of langere tijd - in het kamp.

De periode 1943 - 1945


 Na april 1945

De periode na de overdracht aan het Rode Kruis op 19 april 1945, tot 1 september 1946, de opheffing van het Bewarings- & Verblijfskamp.
Na de overname door het Rode Kruis op 19 april 1945 - en het vertrek van de Duitse kampleiding op 20 april - vormde Kamp Amersfoort een wankele enclave in bezet gebied. Onderhandelingen leidden uiteindelijk tot een wapenstilstand en kort daarna, op 5 mei tot de capitulatie van de Duitse legers. Twee dagen later reden Engelse militairen het kamp binnen en was het kamp definitief bevrijd. Pas toen bleek de ware omvang van wat zich in en om Kamp Amersfoort had afgespeeld. De DIB (Dienst Identificatie en Berging) was belast met de berging van honderden slachtoffers.
Van september 1945 tot september 1946 werd het kamp in gebruik genomen als Bewarings- & Verblijfskamp voor personen die van collaboratie verdacht werden.

Na april 1945

© 2006 Gert Stein