Hoofdingang
Een opvallend overblijfsel uit de geschiedenis van Kamp Amersfoort is de hoofdpoort aan de Appelweg.
De ingang is na 1945 in gebruik gebleven en verschaft nu toegang tot de politieschool.
Loopgraven & stellingen
In de oorlogsjaren zijn
rond het kamp stellingen gegraven, die vandaag de dag
nog aanwezig zijn in het terrein.
De stellingen dateren
uit de periode voor december 1943. Op 4 december 1943
werd een luchtfoto gemaakt waarop de provisorische
versterkingen zichtbaar zijn.
Waarschijnlijk zijn deze loopgraven en stellingen
aangelegd voor oefendoeleinden. Voor de bewaking van
gevangenen zijn ze niet handig en een naderende vijand
was nog in geen velden of wegen te bespeuren.
Ook vanuit strategisch oogpunt zijn er weinig redenen
aan te voeren voor de aanleg van de versterkingen.
Duitse militairen op het terrein bij Kamp Amersfoort,
bezig met de aanleg van loopgraven.
De Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort heeft
een plan ontwikkeld voor de restauratie en heraanleg van
de veldversterkingen. In 2007 verwacht men aan te
vangen met de werkzaamheden.
Relikwieën
De gebruiksvoorwerpen om te overleven.
Etensbakje en mok van een oud-gevangene (Foto: Eut van Berkum).
"Illegale Bijbel" uit Kamp Amersfoort.
(Foto: Eut van Berkum).
De klompen waarop gevangene J.W. Schipper (15-6-1921 -
26-3-2006) in mei 1945 Kamp Amersfoort verliet. De 'vrijheidsklompen' werden jarenlang bewaard en op 5 mei 2008 overgedragen aan medewerkers van de St.
Nat. Monument Kamp Amersfoort.
(foto: GS)
Vondsten
Restanten die na meer dan zestig jaar uit de bodem werden gehaald.
Duitse (1), Nederlandse (9) en Engelse (16) kogelhulzen en resten van Nederlandse uniformknopen (7, 8).
In de zomer van 2006 werden drie Duitse helmen
opgegraven in de omgeving van het kamp. De helmen werden bij Museum Flehite in bewaring gegeven.
Uit de bodemvondsten viel op te maken dat het hierbij
ging om twee 'Polizei' helmen en één 'SS' helm.
Op de foto conservator van museum Flehite; Gerard Raven.
Algemeen Dagblad AC 14-11-2006 66kb
Illegale graver stuit op Duitse helmen |
|
|
|
In 1947 werd het voormalige Kamp Amersfoort door de Nationale Monumenten Commissie aangewezen als locatie voor een nationaal monument.
Aan het einde van de schietbaan, waar in de oorlogsjaren diverse executies hebben plaatsgevonden, werd in 1950 een voorlopig houten kruis geplaatst. In 1953 werd het kruis vervangen door het definitieve monument, het beeld "Gevangene voor het vuurpeloton", ook wel "De Stenen Man" genoemd. Het beeld is een nationaal monument.
 Gevangene voor het vuurpeloton
|
Restanten van het gebouwtje dat werd gebruikt voor tijdelijke berging.
Tegenover het P.D.A. aan een pad evenwijdig aan de schietbaan stond een klein gebouw dat in de jaren 1941-1945 gebruikt werd voor de tijdelijke berging van overleden gevangenen. Het gebouw werd eind jaren 60 gesloopt.
Lijkenhuisje
|
Eén wachttoren is bewaard gebleven.
In de eerste periode
van Kamp Amersfoort waren zes wachttorens om het
gevangenengedeelte geplaatst. In 1943 toen het
gevangenenkamp was uitgebreid waren dat er acht. Eén
toren is bewaard gebleven. In 2004 werd de overgebleven
wachttoren gerestaureerd en weer op zijn oorspronkelijke
plaats gezet.
Wachttoren
|
De klok herinnert aan de gehate appèls. Twee keer per jaar wordt de klok geluid.
De appèlklok en de klokkenstoel herinneren aan de - door gevangenen gehate - appèls. Als de commando's tijdens het appèl niet correct of snel genoeg werden opgevolgd volgde een reeks van strafexercities waarbij de gevangenen op gewelddadige wijze werden opgejaagd.
De klok en de klokkenstoel zijn gerestaureerd en bevinden zich permanent op de gedenkplaats. De appèlklok wordt op 19 april en op 4 mei geluid.
Appèlklok & klokkenstoel
|
Twee schilderingen uit 1944. De maker is onbekend.
Op een van de muren in het voormalige kantoor van de kampcommandant - dat aan het administratiegebouw (ook wel "Abteilung III") - was gebouwd zijn in 1944 twee schilderingen aangebracht. De schilderingen werden in de vijftiger jaren weggewerkt en vergeten. In 1971 stuitten de slopers op de vergeten muurschilderingen die sinds die tijd worden bewaard.
Muurschildering
|
"De boom weet alles, de boom heeft alles gezien..."
De restanten van deze - ongeveer 200 jaar oude - beuk zijn nauw verbonden met Kamp Amersfoort. De ooit zo imposante beuk op de grens van de gemeenten Amersfoort en Leusden was deelgenoot van wat zich hier heeft afgespeeld.
In 1993 werden de takken van de ernstig zieke boom gezaagd om de stam als gedenkteken te behouden. Wim Franken schreef een indrukwekkend gedicht op de stam. Bijna zeven jaar later werd de boom door een vrachtauto omver gereden. Sindsdien ligt de boom in de berm van de weg.
Grensbeuk
|
|
