|
Abgetrennt |
Afgescheiden, verwijderd. Term die ook gebruikt werd voor personen die onder het Nacht und Nebel decreet verdwenen. |
|
Abteilung III |
Barak op het kampterrein waar de kampadministratie was gevestigd. Gevangenen werden hier ingeschreven en kregen hun kampnummer. |
|
Arbeidseinsatz |
Gedwongen inzet van arbeiders uit bezette gebieden in de Duitse (oorlogs)economie. Veel gevangenen in Kamp Amersfoort waren gearresteerd omdat zij deze inzet probeerden te ontduiken. |
|
Arbeitskommandos |
Het werk in Kamp Amersfoort werd verdeeld in groepen gevangenen met een eigen taak. Voorbeelden van deze 'werkcommando's' zijn het kleinhoutcommando en het aardappelcommando. |
|
Asocialen |
Verzamelnaam voor alle gevangenen met een zwarte driehoek. Deze gevangenen hadden een zeer uiteenlopende achtergrond, het waren o.a. woonwagenbewoners, kermisgasten, werkweigeraars en beroepsmisdadigers. |
|
Beim Flucht erschlossen |
Duitse term die werd gebruikt voor gevangenen die tijdens een vluchtpoging werden doodgeschoten. |
|
Bekleidungskammer |
Barak op het kampterrein waar gevangenen hun eigen kleren moesten inleveren en nieuwe kampkleren kregen. Deze kleren bestonden meestal uit (te grote of te klein) klompen, oude uniformen van Nederlandse militairen en beenwindsels. |
|
Binnenlandse Strijdkrachten |
In 1944 opgerichte organisatie waarin verschillende Nederlandse verzetsgroepen zich verzamelden, de Ordedienst (OD), de Landelijke Knokploegen (LKP) en de Raad van Verzet (RVV). |
|
Block |
Barak |
|
Bureau Opsporing Oorlogs Misdrijven |
Rechercheurs van BOOM onderzochten in 1946 de oorlogsmisdrijven die in Kamp Amersfoort hadden plaatsgevonden. |
|
Derde Rijk |
Term, vooral gebruikt door Duitse media, om Duitsland onder het bewind van de nazi's aan te duiden (1933-1945). De nazi's zelf gebruikten deze term echter niet. |
|
Dienst Identificatie en Berging |
Tussen 1945 en 1952 zorgde de Dienst Identificatie en Berging (DIB) voor de berging en identificatie van slachtoffers en de transporten en het (her)begraven van de stoffelijke resten. |
|
Dienst voor Speciale Hulpverlening |
Onderdeel van het Rode Kruis, betrokken bij hulpverlening in de kampen in Vught en Amersfoort en de gevangenis in Scheveningen. Loes van Overeem was hoofd van deze afdeling. |
| Fachberater |
(veelal) Nederlandse nationaalsocialisten die toezicht hielden op de arbeidsinzet in Nederland. Zij wezen uiteindelijk aan wie er geschikt waren voor uitzending naar Duitsland. |
|
Herstelwetgeving |
Speciale wetgeving door de Nederlandse regering geschapen in 1944-1945. De wetegving was bedoeld om de overgang tussen oorlog en vrede op een goede manier te regelen en te zorgen dat de Nederlandse staat na de bezetting weer goed ging functioneren. |
|
Karteikart |
Duitse systeemkaart, waar alle details over gevangenen op stonden (zoals naam, registratienummer en reden van arrestatie). |
|
Lagerälteste |
Kampoudste. Deze functie werd vervuld door gevangenen. De Lagerälteste was de schakel tussen gevangenen en de Kamp-SS'ers. De Lagerälteste leidde de appèls, bijgestaan door Blockältesten. |
|
Lagerführer |
Kampleider, de hoogste SS-officier in een concentratiekamp. De laatste twee jaar was Karl Peter Berg lagerführer. |
|
Luftwaffe |
Term voor de Duitse luchtmacht. |
|
Militair Gezag |
Het Militair Gezag was namens de Nederlandse regering in Londen het dagelijkse bestuur van de delen van Nederland die in 1944 en 1945 bevrijd werden. |
|
Nacht und Nebel |
Speciaal besluit van de Duitse bezetters voor verzetsmensen in heel Europa, waarmee zij zonder enige vorm van proces konden worden opgepakt. Zij verdwenen spoorloos en werden meestal vervoerd naar speciale concentratiekampen, waar zij heel slecht behandeld werden. |
|
Obersturmführer |
Militaire rang in Duitse SS, vergelijkbaar met eerste luitenant. |
|
POD |
Afkorting voor Politieke Opsporingsdienst. Deze dienst moest na de oorlog mensen die 'fout' waren geweest tijdens de oorlog opsporen en onderzoeken. |
|
Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort |
Officiële naam van Kamp Amersfoort. De term betekent letterlijk 'politie-doorgangskamp Amersfoort'. |
|
PRA |
Politieke Recherche Afdeling. Na POD verantwoordelijk voor het onderzoek naar en de opsporing van 'foute' Nederlanders. |
| Schutzhaftlagerführer |
Kampbewaker verantwoordelijk voor het gevangenenkamp. Stond direct onder bevel van de Lagerführer. |
| SS |
Schutzstaffel, paramilitaire organisatie binnen de Duitse nationaalsocialistische partij. Duitse SS-officieren waren de baas over Kamp Amersfoort. |
Verwaltungsgebäude
|
Gebouw binnen het kampterein waar de administratie was. |
| Vier van Breda |
Vier Duitse oorlogsmidadigers die in de koepelgevangenis van Breda een levenslange gevangenisstraf uitzaten in de jaren '50 t/m '80. Kamp Amersfoort bewaker Joseph Kotälla was één van deze gevangenen. |
| Werkstätten |
Meest westelijke barak in het gevangenenkamp, waar werkplaatsen voor de gevangenen waren geplaatst. |
