Het jaar 2013 is uitgeroepen tot bilateraal Nederland-Rusland Jaar. Voor het eerst zijn dit jaar op Overwinningsdag ook de ambassadeurs van onder meer de Verenigde Staten, Canada, Frankrijk en België uitgenodigd, evenals de ambassadeurs van Duitsland en Israël.

De herdenking op het ereveld wordt georganiseerd door de Russische ambassade, die wordt ondersteund door ambassades van andere voormalige Sovjetrepublieken, het ministerie van defensie en de Stichting Russisch Ereveld.

 

10:30: Kleine afvaardiging en belangstellenden leggen bloemen bij Monument Koedriest, de plek waar 77 Sovjet-Russische krijgsgevangenen werden vermoord.

10.40: Gasten en belangstellenden verzamelen zich voor de ingang van het Russisch Ereveld (Dodeweg 31).

11.00: Aanvang ceremonie.

Aanwezig zijn onder andere: de ambassadeurs van Rusland, Oekraïne, Wit-Rusland, Kazachstan, Armenië en Azerbeidzjan of hun plaatsvervangers. Namens de gemeenten Leusden en Amersfoort legt burgemeester Annemieke Vermeulen (Leusden) een krans. De Commandant Koninklijke Marechaussee, Luitenant-generaal dr. J.A.J. Leijtens, en plaatsvervangend Commandant Luchtstrijdkrachten, Generaal-majoor A. Tieland, vertegenwoordigen het ministerie van defensie. Voorzitter Alex Engbers en secretaris Remco Reiding plaatsen een krans namens de Stichting Russisch Ereveld.

 

De Drumfanfare ‘Bereden Wapens’ verzorgt de muzikale begeleiding en het Commando Landstrijdkrachten levert een tien man sterke erewacht. Na de twee minuten stilte worden de volksliederen gespeeld. Vervolgens houdt Vader Grigori een korte Russisch orthodoxe dienst.

 

Na de ceremonie op het ereveld defileren de ambassadeurs en andere genodigden - anders dan voorgaande jaren - langs de geallieerde en Nederlandse oorlogsgraven op begraafplaats Rusthof. Veteranen van de ‘Bond van Wapenbroeders’ staan bij het monument voor de gevallenen uit Leusden en Amersfoort opgesteld als erewacht. Bij het ‘Cross of Sacrifice’ staat eveneens een erewacht en tevens Tamboers en Pijpers van het Korps Mariniers. Bij het ‘Nederlands monument’ staat een ‘dubbelpost’ van de Koninklijke Marechaussee opgesteld.

Op het plein voor de ingang van de begraafplaats wordt de plechtigheid afgesloten met toespraken van de ambassadeur van de Russische Federatie, Roman Kolodkin, en Remco Reiding van de Stichting Russisch Ereveld.

Reiding zal tevens aandacht vragen voor de dankbetuiging van mevrouw Ottenbros-Bosboom die is gericht aan haar Russische bevrijders.

 

Meer informatie: www.russisch-ereveld.nl.

 

 

 

Twee keer bedreigd, twee keer gered
De stadswandeling voert langs locaties in de Amersfoortse binnenstad waar in de Tweede Wereldoorlog belangrijke gebeurtenissen hebben plaatsgevonden. Een gids van Het Gilde Amersfoort maakt duidelijk hoe 'de oorlog' werd beleefd en laten de deelnemers kijken met de blik van toen.

Bij de start van de wandeling wordt een korte inleiding gegeven. Daarin wordt een schets gegeven van de aanloop naar de oorlog en van de kwetsbare strategische positie van Amersfoort in 1940. Er wordt aandacht geschonken aan het bijzondere feit dat Amersfoort zowel in 1940 als in 1945 ernstig werd bedreigd, maar beide keren vrijwel ongeschonden de strijd doorstond.

 

Start- en verzamelpunt: Museum Flehite, Westsingel 50
Tijdstip: 3 mei: 15 en 19 uur, 4 mei: 12.30 en 15 uur, 5 mei: 12.30 en 15 uur.
Kosten: €4,- per persoon. Kinderen € 3,-.

Organisatie/Inlichtingen: Gilde Amersfoort; www.gildeamersfoort.nl of 033-4722236.

 

 

 

De Leusderheide is militair terrein en behoorde gedurende de Tweede Wereldoorlog tot één van de grootste executieplaatsen van Nederland. De Leusderheide is niet toegankelijk voor publiek maar een uitzondering wordt voor ons gemaakt op 4 mei.

 

Het gedenkkruis op de Leusderheide werd op initiatief van nabestaanden opgericht in de nabijheid van enkele massagraven. In dit deel van de Leusderheide vonden de meeste executies plaats. Ruim honderd slachtoffers uit acht massagraven werden in dit deel geborgen.

 

In een ander deel van de Leusderheide werden eveneens meerdere massagraven dicht bij elkaar aangetroffen. Deze plek werd nooit gemarkeerd of van een gedenkteken voorzien. Het gedenkkruis dat bekend staat als 'Gedenkkruis Jannetjesdal' brengt ook deze slachtoffers in herinnering.

 

Het verzamelpunt voor deelnemers is aan de Kolonel van Rooijenweg. Komende vanaf de Doornseweg volgt u de aanwijzingen op de bordjes. Deelnemers dienen om 13:30 aanwezig te zijn op het verzamelpunt.

 

 

 

 

De Stille Tocht start om 19:00 uur bij Kamp Amersfoort. Deelnemers kunnen zich vanaf 18:15 uur opstellen op het parkeerterrein van de Politie aan de Loes van Overeemlaan in Leusden. Om 19:00 uur wordt de appelklok op de gedenkplaats van Kamp Amersfoort geluid, waarna de tocht aanvangt.

 

De tocht leidt naar het monument ‘Gevangene voor het vuurpeloton’ - ook wel de ‘Stenen Man’ genoemd – en vervolgens via de Loes van Overeemlaan, Laan 1914 en de Dodeweg naar begraafplaats Rusthof.

 

Om 19:55 uur, leggen de burgemeesters van Amersfoort en Leusden beiden een krans bij de vlaggen op de binnenplaats van Rusthof. Na het hoornsignaal is het om 20:00 uur overal in Nederland twee minuten stil.
Na de gedachtenisstilte en na het 1e en 6e couplet van het Wilhelmus worden het ‘gedenkteken voor de onbekende soldaat’, de Nederlandse en Commonwealth oorlogsgraven, het monument voor veteranen en het Russisch Ereveld bezocht.

 

Busvervoer
Van Centraal Station Amersfoort naar Kamp Amersfoort en Rusthof. Pendelbus om 18.20 uur en laatste bus om 18.45 uur. Vertrek vanaf Toerbushalte. De bussen zijn herkenbaar aan een 4-5 mei logo.
Om 19.15 uur rijden twee personenbusjes van de firma Besseling achter de Stille Tocht aan van Kamp Amersfoort naar Rusthof. Deze busjes rijden om 20.20 uur weer via Kamp Amersfoort naar het Centraal Station. Deze busjes zijn gratis voor mensen die slecht ter been zijn.
De gedenkplaats bij Kamp Amersfoort is tot 21:00 uur geopend.

 

 

 

Bijna 50 jaar is het Sinaï Centrum (Joodse Instelling voor Geestelijke Gezondheidszorg) de buurman geweest van het voormalige Kamp Amersfoort. Medio 2008 zijn de activiteiten van het Sinaï Centrum verhuisd naar Amstelveen. De leegstaande gebouwen zijn in het voorjaar 2010 gesloopt en op het vrijgekomen terrein is woningbouw gepland.

 

Op de voorgevel van het Sinaï hoofdgebouw bevond zich een kunstwerk van Lex Horn, een betonreliëf van 3 bij 4 meter. Het Sinaï Centrum heeft dit kunstwerk overgedragen aan Kamp Amersfoort omdat op de nieuwe locatie in Amstelveen geen geschikte plek voor dit grote kunstwerk kon worden gevonden. De plaatsing van het monument binnen Kamp Amersfoort is zodanig gekozen dat een toeschouwer als het ware door het monument naar het voormalige Sinaï terrein kijkt. Het kunstwerk is nauwkeurig gerestaureerd en geplaatst op een stalen frame met een zware betonfundering. Daarna zijn de achterzijde en de zijkanten afgedekt met weervast cortenstaal.

 

Met de plaatsing van dit monument wil Kamp Amersfoort de herinnering aan de moord op ruim 1.300 patiënten en medewerkers van Het Apeldoornsche Bosch (de voorganger van het Sinaï Centrum) in de Tweede Wereldoorlog levend houden. In Kamp Amersfoort heeft een grote diversiteit aan gevangenen gezeten: joden, Sinti/Roma, homosexuelen, communisten, verzetsstrijders en werkweigeraars. Door bezoekers wordt regelmatig gevraagd naar de vervolging van joden. Met dit monument wil Kamp Amersfoort extra aandacht geven de Holocaust. Met name voor de schoolkinderen zou dit monument een vast punt in de rondleiding kunnen vormen om aandacht te geven aan de Holocaust, waarbij de deportatie en het vermoorden van joodse psychiatrische patiënten als gruwelijk voorbeeld kan dienen. De individuele bezoeker zal door nieuw te plaatsen informatieborden naast het kunstwerk, de betekenis van het monument kunnen begrijpen.

 

De heer Beelaerts van Blokland is oud Commissaris der Koningin in de provincie Utrecht en ook oud burgemeester van Apeldoorn en daardoor nauw verbonden met de geschiedenis van het Apeldoornsche Bosch.

 

Belangstellenden zijn vanaf 15:30 uur welkom in de ontvangstruimte van Kamp Amersfoort, Loes van Overeemlaan 19 in Leusden. Daar is ook een kleine expositie ingericht over het Apeldoornsche Bosch. Belangstelling en aanwezigheid worden zeer op prijs gesteld.

 

 

 

Het Zincafé heeft het initiatief genomen tot deze bijeenkomst, in lijn met haar andere bijeenkomsten over morele en zingevingsvragen. Dit keer staat de keuze centraal om al dan niet deel te nemen aan het verzet, zoals beschreven in “De donkere kamer van Damocles” van W.F. Hermans. In 2012 is dit boek uitgedeeld aan alle leden van de Bibliotheken in Nederland. Ook in bijvoorbeeld “Soldaat van Oranje”, “De Aanslag”, “Het verstoorde leven” van Etty Hillesum en “Het Achterhuis” van Anne Frank komen deze morele dilemma’s naar voren.

 

Ook anno nu is “Wat zou ik doen?” in een moeilijke situatie een fundamentele vraag. En hoe dragen we die vraag over op jongeren?

 

Na een korte introductie over Kamp Amersfoort worden filmfragmenten en ervaringen van ooggetuigen en kampbewoners getoond, uit de tijd van de bezetting in Leusden en elders. Welke keuzes maakten ze tijdens de oorlog en waarom? Ging ze voor de Duitsers werken of hielden ze hun eigen werk? Namen ze onderduikers in huis of juist niet? Gingen ze in het verzet of…? Het wordt duidelijk dat niet iedereen de ruimte had om te kiezen tussen ‘laf’ en ‘lef’.

 

Na de pauze vertellen twee Leusdense basisscholen hoe zij de deze morele vragen begrijpelijk proberen te maken voor hun leerlingen. Heb je zelf ideeën over hoe je goed met jongeren over morele dilemma’s kunt spreken? Aan het eind van de avond is er alle ruimte voor inbreng van het publiek hierover!

 

Datum: 3 mei 2013
Tijd: zaal open 19.30 uur, aanvang 20.00 uur, einde 22.30 uur.
Locatie: Kamp Amersfoort, Loes van Overeemlaan 19, 3832 RZ Leusden.

De toegang is gratis (een donatie wordt op prijs gesteld), aanmelding vooraf is niet vereist.

Meer info: Bibliotheek Eemland (Leusden) | Zincafé

 

 

In 2013 is het zeventig jaar geleden dat in vernietigingskamp Sobibor een opstand werd ontketend die uniek is in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog: joden die met overtuiging, wilskracht en groot gevaar voor eigen leven, in gewapend verzet kwamen tegen de willekeur, gruwelijkheden en massamoord van het Hitler-regime.

Stichting Culturele Projecten ‘De Blauwe Tulp’, Culemborg is gestart met een toneelverbeelding van deze historische opstand. In de maanden april t/m juni 2013 is het resultaat op verschillende historische plekken in Nederland te zien. Op 26 en 27 april 2013 bij Kamp Amersfoort, aanvang 20:00 uur. De toegang is gratis.

Deze theatervoorstelling, waaraan 45 regionale toneelspelers en vier muzikanten hun medewerking verlenen, wordt geen weergave of reconstructie van de werkelijkheid, maar een verbeelding van die werkelijkheid. Een verbeelding die – in relatie tot het aangerichte leed – in genen dele toereikend kan zijn . . Maar toch, omdat het verhaal verteld moet blijven worden . . .

Opstand in Sobibor is een productie van Stichting Culturele Projecten ‘De Blauwe Tulp’ en wordt geregisseerd door Jan Beeren en Ellen Boekelaar.Het script is geschreven door Ton Cales en de productieleiding is in handen van Monique de Roij van Zuijdewijn.

Meer informatie over de theaterverbeelding 'Opstand in Sobibor' vindt u in de flyer

 

 

Op 25 april 2013 om 13:30 uur verzamelen leerlingen en leerkrachten van de Leusdense Montessorischool ’t Ronde zich bij Kamp Amersfoort voor hun jaarlijkse herdenking om 14:00 uur bij de Stenen Man.

 

De herdenking is een initiatief van leraren en leerlingen in het kader van het project ‘Adopteer een monument’, een landelijk onderwijsproject van ‘Nationaal Comité 4 en 5 mei’, waarbij leerlingen van groep 7 en/of 8 een oorlogsmonument in hun eigen dorp of buurt ‘adopteren’. Kinderen leren door dit project meer over de lokale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, de traditie van herdenken en bijbehorende rituelen. In Nederland leggen leerlingen van ongeveer 1.350 scholen, ieder jaar bloemen bij monumenten en dragen zij gedichten voor.

 

De Leusdense Montessorischool ’t Ronde heeft in 1985 het monument ‘Gevangene voor het vuurpeloton’, ook wel ‘De Stenen Man’, geadopteerd en jaarlijks organiseren zij er een herdenking. Leerlingen van groep acht dragen symbolisch de adoptie van het monument over aan leerlingen uit groep zeven, waarna een afgevaardigde van de Gemeente Leusden de kinderen zal toespreken. De plechtigheid bij het monument start om 14:00 uur.

 

 

Ieder jaar wordt de overdracht aan het Nederlandse Rode Kruis herdacht. De herdenking - waarbij oud-gevangenen, nabestaanden en belangstellenden aanwezig te zijn - vindt plaats op het terrein van de gedenkplaats van Kamp Amersfoort.

Uitnodigingen voor de herdenking werden half maart verstuurd, maar ook als u geen uitnodiging hebt ontvangen bent u van harte welkom bij de herdenkingsplechtigheid.

De benodigde informatie waaronder aanmeldingsformulieren, vind u vindt u op de pagina over 19 april 2013.

 

 

De voorbereidingen van Kamermuziekfestival Amerfortissimo zijn in volle gang! Tussen 13 en 21 april zal Amersfoort ondergedompeld worden in de unieke festivalsfeer van Amerfortissimo.

Nederlandse topmusici geven korte krachtige concerten van een uur op bijzondere locaties in Amersfoort.

Nationaal én internationaal aanstormend talent bariton Martijn Cornet zingt samen met Marjolein Niels enkele Volksliederen van Beethoven. Laat je tijdens deze Beethoven avond meevoeren door de verhalen van Radio 4 presentatrice Maartje Stokkers. Thomas Beijer geeft ons een kijkje in zijn ziel als componist en pianist. In één programma horen we de door hem geschreven wereldpremière “Divertimento” en soleert hij in het pianoconcert “Jeunehomme” van Mozart. In de Sint Aegtenkapel zal Daria van den Bercken, winnares van de Amsterdam Prijs, het ultieme zondagochtend-gevoel laten horen in een programma met werken van Händel.

Op zondag 14 april om 20:30 uur "Onderdrukking en verboden werken" bij Kamp Amersfoort.

Dit is slechts een kleine greep uit het programma. Kijk snel op www.amerfortissimo.nl voor het complete programma en bestel kaarten via info@amerfortissimo.nl! Alle concerten duren een uur, prijs 15 euro.

Meer informatie over het Amerfortissimo Klassiek Kamermuziek Festival vindt u in de flyer

 

 

Lezing door prof. dr. Beatrice de Graaf,
Professor of Conflict and Security History
Centre for Terrorism and Counterterrorism
Leiden University - Campus The Hague

Op woensdag 10 april 2013 in het bezoekerscentrum van Kamp Amersfoort, Loes van Overeemlaan 19 Leusden.

Inloop/aperitief 17.45 uur - maaltijd 18.15 uur, afsluiting: 20.45 uur. kosten: € 17,-- pp te betalen bij de entree.
Deze avond is voor Rotaryleden + partners en/of introducé(e) en belangstellenden.
Maximum aantal bezoekers: 80. Aanmelden tot uiterlijk 6 april: harry@kampamersfoort.nl

“Voedingsbodem(-s) van radicalisering en terrorisme”.
Tussen terecht protest, paranoia van de macht en bescherming van de rechtstaat

Zo nu en dan horen we van ‘code-zoveel’ wanneer er sprake is van verhoogde paraatheid ten gevolge van terrorisme-dreiging. Daarna verdwijnt de aandacht weer uit de media, en uit ons bewustzijn als burgers. Het brengt wel even het besef dichterbij dat en hoe kwetsbaar een samenleving als de onze is. En hoe weinig wij weten wat speelt.
In hoeverre is de wereld gevaarlijker aan het worden door terrorisme, of blijven het randverschijnselen? Wat zijn de voedingsbodems voor radicalisering en voor terrorisme? Zijn er patronen te onderscheiden? Wat leert de geschiedenis? Zijn er verschillen tussen politiek-ideologisch geladen terrorisme en religieus gemotiveerd, en als die er zijn, in hoeverre zijn die verschillen relevant?

Beatrice de Graaf (1976) studeerde Duitse taal- en letterkunde en politieke geschiedenis in Utrecht en Bonn. Ze promoveerde in 2004 en was tot 2007 als universitair docent verbonden aan het instituut Geschiedenis van de Universiteit Utrecht .
Tegenwoordig is ze werkzaam bij het Centrum voor Terrorisme en Contraterrorisme (CTC) van de Campus Den Haag/Universiteit Leiden. Ze houdt zich daar als onderzoeker en universitair docent vooral bezig met het coördineren, opzetten en uitvoeren van historisch onderzoek op het gebied van terrorisme, contraterrorisme en intelligence. Ze voert tevens een vidi-project uit naar 'the making of a national security state in the Western world, 1945 until present'. Meer informatie over dit onderzoek op de website van Enemies of the State. Daarnaast is ze bezig met de inhoudelijke opzet van een onderzoeksdatabase voor onderzoek naar radicalisering, terrorisme en contraterrorisme.
Onlangs verscheen van haar hand ‘Gevaarlijke vrouwen’, over de rol van vrouwen in terroristische organisaties.
Beatrice de Graaf is graag geziene deskundige in het programma Pauw en Witteman
Zie verder: http://campusdenhaag.nl/ctc/medewerkers/beatricedegraaf.html

Toelichting bij de Rotary-Kamp Amersfoort Lezingen
Bestuur en directie van Kamp Amersfoort wil, conform de doelstelling van dit nationaal monument, de 'boodschap' van het 'gedenken' vertalen naar thematieken die nu spelen. Een aansprekend initiatief in dat kader is de organisatie van 'Rotary-Kamp Amersfoort Lezingen'. De thematiek van de lezingen sluit aan bij de missie van Nationaal Monument Kamp Amersfoort en Rotary. Drie Rotaryclubs werken hierin samen: Amersfoort Stad, Scherpenzeel Woudenberg en Driebergen Rijsenburg. Elke Club verzorgt een lezing. Deze lezing is het initiatief van RC Amersfoort-stad.

 

 

 

In Zeg maar mamma doet de auteur nauwkeurig verslag over de periode juli 1942 tot de bevrijding in mei 1945, waarin hij vanwege zijn joods-zijn moest onderduiken op zijn 11e jaar. Hij beschrijft de eenzaamheid voor een jongen van zijn leeftijd, die gescheiden van zijn familie bijna drie jaren doorbrengt op 26 verschillende adressen. Naast spannende en angstige momenten van verraad of de kans opgepakt te worden, beschrijft hij treffend de huiselijke sfeer en de warmte van diegenen, die hem liefdevol een schuilplaats hebben gegeven.

 

Fred van Zuiden draagt zijn boek op aan deze schuilplaatsverleners, die hem en tienduizenden anderen uit de handen hebben weten te houden van de nazi’s. Deze mensen deden hun heldhaftige werk in alle stilte en anonimiteit en zij waren niet het type om tijdens of na de oorlog aandacht te vragen voor hun effectieve verzetswerk.

 

In 2012 is de Stichting Schuilplaatsverleners opgericht, die zich ten doel heeft gesteld om in Amersfoort een monument – als een nationaal moreel erfgoed - op te richten als eerbetoon voor hen, die gedurende de Tweede Wereldoorlog onbaatzuchtig een schuilplaats en zorg verleenden aan Nederlanders en geallieerden, die met de dood of gevangenschap werden bedreigd door de nazi-bezetter. Het monument heeft ook betekenis voor de huidige en toekomstige generaties, namelijk een actief medeburgerschap als morele plicht naar hen die bescherming behoeven.

 

De Stichting Schuilplaatsverleners wil daarvoor gelden inzamelen en is in staat gesteld, dankzij een eerste financiële bijdrage, de opbrengst uit de verkoop van Zeg maar mamma te gebruiken voor het oprichten van dit monument. Daarnaast heeft de bekende kunstenaar Eric Claus (www.ericclaus.nl) zijn medewerking toegezegd en een prachtig ontwerp gemaakt. Een proefmodel in brons is te koop voor € 300,- en te bestellen bij Kamp Amersfoort of bij de Stichting Schuilplaatsverleners.

 

Meer informatie kunt opvragen bij de secretaris van de Stichting Schuilplaatsverleners: Jos Pothof, jpothof@xs4all.nl of 06-54755072.

 

 

Het boek Jodenjacht, over de onthutsende rol van de Nederlandse politie in de Jodenvervolging, bracht vorig jaar een hevige schok teweeg. De vele duizenden lezers werden diep geraakt door de vrijwel onbegrensde wandaden van speciale politieteams, die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkelden tot criminele organisaties.

 

De auteurs/onderzoekers die onder leiding van auteur/eindredacteur Ad van Liempt de schokkende feiten aan het licht brachten zijn dóórgegaan met hun werk in de archieven. Ze hebben zich nu vastgebeten in de strijd van de Duitse Sicherheitsdienst en de Nederlandse politie tegen het verzet in ons land. Of dat nu om georganiseerd gewapend verzet ging, om hulp aan onderduikers, of om eenvoudige uitingen van anti-Duitse gezindheid – de bezetter trad er meedogenloos tegen op. In de dossiers van het Nationaal Archief van Den Haag is te lezen hoe dat ging. Honderden executies zonder vorm van proces, talloze martelingen in politiebureaus en in kelders van de sd, brandstichting in boerderijen – geen middel bleef ongebruikt in de jacht op het verzet.

 

Van het Nederlandse verzet wisten we al het een en ander; van de strijdwijze van de andere kant nog heel weinig, zo blijkt uit het meeslepende nieuwe boek van de talentvolle historici Marie-Cécile van Hintum, Margot van Kooten, Anne-Marie Mreijen, Elias van der Plicht en Liesbeth Sparks, onder leiding van eindredacteur Ad van Liempt.

 

De presentatie vindt plaats op 24 maart 2013 om 14:00 uur in het bezoekerscentrum van Kamp Amersfoort. De toegang is gratis, een donatie welkom. Aanmelden voor de presentatie is niet noodzakelijk.

 

 

Linda Huijsmans (1965) is freelance journalist en schrijver. Ze publiceerde onder andere in Het Financieele Dagblad, de Volkskrant en diverse publieksbladen.

 

Het boek Zo Nederlands als wat schetst het persoonlijke verhaal van de familie Woearbanaran, dat verweven is met dat van alle Molukkers in Nederland. In 1951 vertrokken KNIL-militair Adam Woearbanaran en zijn vrouw Jublina (1929) met hun dochter uit de Molukken naar Nederland; ze kwamen in het woonoord Eerde bij Ommen terecht. Aanvankelijk zou hun verblijf maar tijdelijk zijn, maar ze bleven hier en kregen heel wat nakomelingen in Nederland. Daarnaast wordt een beeld geschetst van de nadagen van het Nederlandse kolonialisme in Nederlands-Indië en Indonesië, het RMS-ideaal, de treinkapingen van de jaren zeventig en de geleidelijke aanpassing aan de Nederlandse samenleving.

 

 

 

Mom Wellenstein (1919) zat in het Delfts studentenverzet toen hij werd opgepakt en gevangen werd gezet in het Scheveningse Oranjehotel. In maart 1942 werd hij overgebracht naar Kamp Amersfoort. Na zijn vrijlating, een half jaar later, zette hij zijn verzetswerk voort in Amsterdam maar ook begon hij alles wat hij had meegemaakt op te schrijven. Tijdens de oorlog nog voltooide hij zijn manuscript dat in de illegaliteit ging circuleren. Een exemplaar ervan is recentelijk teruggevonden.

 

Het manuscript is gevonden door Maurits Nibbering, voormalig directeur van Kamp Amersfoort, en werd door hem geredigeerd, samen met Edmond Wellenstein en Karel Kreuning. ’Wellenstein heeft oog voor detail, waardoor het dagelijkse kampleven pijnlijk duidelijk voorstelbaar wordt. De tekst is zo indringend - helder, beschouwend, filosofisch, soms met ingehouden woede - dat hij nu, bijna zonder wijzigingen, integraal wordt uitgegeven.

 

Na de oorlog was Wellenstein onder meer secretarisgeneraal Hoge Autoriteit van de EGKS, de voorloper van de Europese Unie. Hij ontving voor zijn verdiensten voor Europa de médaille d’or behorende bij de prestigieuze Prix Mérite Européen.

 

Vanaf 15:30 uur wordt koffie en thee geschonken en om 16:00 start de presentatie. Toegang is gratis en een donatie is welkom. Aanmelden voor de presentatie is niet noodzakelijk.

Na de presentatie is het boek onder andere bij Kamp Amersfoort verkrijgbaar.

 

 

In de zomer van 1940 legden Duitse militairen in de zuidrand van de Leusderheide een schijnvliegveld aan. Twee start-en landingsbanen met houten vliegtuigen moesten bij daglicht de aandacht van vliegveld Soesterberg afleiden. Iets verder lag een smalspoor met een verlichtingsinstallatie. Deze constructie diende hetzelfde doel, maar dan ’s nachts. Het schijnvliegveld met de Duitse benaming SF21 was relatief kort in gebruik. Doorzagen geallieerde piloten de afleiding? Vandaag de dag zijn sporen die herinneren aan het schijnvliegveld verdwenen. Of is ook dat slechts schijn? Na deze lezing kijkt u met heel andere ogen naar het gebied rond de Leusderheide, Bergzicht en Den Treek.

 

 

 

Het gebied rond het schijnvliegveld heeft gedurende de Tweede Wereldoorlog verschillende bestemmingen gehad. Zo werd er voor de oorlog een barakkenkamp voor Nederlandse militairen gebouwd, fungeerde het gebied in de oorlog als oefenterrein voor Duitse militairen en tevens als ‘dropping zone’ voor het verzet. Tegen het einde van de oorlog werd een omvangrijke verdedigingslinie met ‘kapstroken’ en mijnenvelden ingericht tegen de naderende Canadezen en vanaf mei 1945 vond hier de ontwapening plaats van duizenden Duitse militairen. Hoe deze activiteiten hun weerslag hadden op het gebied en de omwonenden, hoort u tijdens de lezing van Johan de Kruijff.

 

De lezing op 7 maart 2013 begint om 20:00 uur in het bezoekersgebouw van Kamp Amersfoort aan de Loes van Overeemlaan 19 in Leusden. Vanaf 19:30 uur wordt koffie en thee geschonken. Er zijn 80 zitplaatsen beschikbaar, de toegang is gratis en een donatie is welkom. Aanmelden voor de lezing is niet noodzakelijk.

De toegang is vrij; aanmelding is niet nodig. Er zijn 80 zitplaatsen beschikbaar.

 

 

De bijzondere tentoonstelling bij Kamp Amersfoort ‘Voorwerpen van Toen, Archeologie van Nu’ werd door vrijwilligers vorm gegeven. Via informatiepanelen en vitrines kunnen bezoekers kennis nemen van tastbare sporen die herinneren aan het kamp. Naast voorwerpen en informatie uit de eigen collectie kon ook gebruik worden gemaakt van enkele voorwerpen uit de collecties van Museum Flehite en de Archeologische Dienst van Amersfoort. Studenten van de Universiteit van Amsterdam hebben een belangrijke rol gespeeld bij de conservering van enkele objecten.

 

Niet alleen ooggetuigen en archieven zijn een belangrijke bron van informatie over Kamp Amersfoort. Ook vondsten, hoe onbeduidend ze soms ook lijken, kunnen een bijzonder verhaal vertellen. Deze tentoonstelling maakt dat duidelijk.

 

Twee archeologische opgravingen in de directe omgeving van voormalig Kamp Amersfoort worden in de tentoonstelling belicht. De eerste opgraving werd uitgevoerd door archeologisch bureau RAAP. Het betrof een onderzoek naar loopgraven en een stelling voor afweergeschut op het terrein van Kamp Amersfoort. Het tweede archeologisch onderzoek werd uitgevoerd door de Archeologische Dienst van Amersfoort. Dit onderzoek had een opgraving bij het nieuwe dierenbeschermingscentrum tot gevolg. Bij beide opgravingen – die in 2011 plaatsvonden - kwamen voorwerpen naar boven die een directe relatie hebben met Kamp Amersfoort. Foto’s van beide onderzoeken en een aantal vondsten zijn te zien in de expositie. Tevens wordt via een oproep aan bezoekers meer informatie gevraagd over de ruim 150 gevonden ‘naamplaatjes’ - waarop in spiegelbeeld namen en adressen werden aangebracht - maar waarvan de herkomst niet duidelijk is.

 

Speciaal voor deze tentoonstelling werd een ‘herinneringsplankje’ gemaakt. Op het plankje is een stukje prikkeldraad bevestigd dat tijdens archeologische opgravingen in 2011 naar boven is gekomen. Het plankje werd gemaakt om aandacht te vestigen op het belang van tastbare sporen, omdat behoud/conservering ervan geld kost en als herinnering aan deze expositie. Het herinneringsplankje wordt - in beperkte oplage - aangeboden aan bezoekers die vanwege hun bijzondere relatie met Kamp Amersfoort - er specifiek om vragen.

De tentoonstelling ‘Vondsten van Toen, Archeologie van Nu’ is tot en met februari 2013, tijdens openingsuren, te bezoeken.

 

 

Wereldwijd worden op initiatief van de Verenigde Naties op 27 januari de slachtoffers van de Holocaust en andere genociden herdacht, naar aanleiding van de bevrijding van het naziconcentratiekamp Auschwitz op 27 januari 1945.

Kamp Amersfoort presenteert jaarlijks op de laatste zondag in januari een lezing over de Holocaust door een bekende spreker. De grote interesse van Van Liempt in de Tweede Wereldoorlog blijkt uit veel van zijn werk, zoals de bewerking van de televisieserie De Bezetting, de negendelige documentaireserie De oorlog in het najaar van 2009 en vele boeken.

Speciaal voor deze lezing heeft de Hooglandse dichteres Manja Croiset haar kunstwerk Op transport/deportatie ter beschikking gesteld. Het kunstwerk wordt in de ontvangstruimte van Kamp Amersfoort gepresenteerd.

De toegang is vrij; aanmelding is niet nodig. Er zijn 80 zitplaatsen beschikbaar.

 

De verzetsgroep Marx-Lenin-Luxemburg-Front (MLL-Front) behoorde tot de eerste belangrijke en invloedrijke verzetsgroepen in Nederland. Een van de leidende personen was Henk Sneevliet, een politicus met nationale en internationale bekendheid. In de periode 24 februari tot 6 maart 1942 werd vrijwel het hele kader van het MLL-Front door de SD gearresteerd. Tegen acht verdachten – onder wie Henk Sneevliet - werd de doodstraf uitgesproken. Kort nadat zij naar Kamp Amersfoort waren overgebracht, werd het vonnis (op 13 april 1942) voltrokken.

Direct na de bevrijding startte de zoektocht naar slachtoffers die in de omgeving van Kamp Amersfoort waren begraven. De teruggevonden slachtoffers, waaronder de mannen van MLL-Front, kregen een waardiger rustplaats. Evenals andere executieplekken en voormalige graflocaties, raakte ook de plek waar de mannen van MLL-Front waren gefusilleerd in de vergetelheid.

Het Sneevliet Herdenkingscomité organiseert ieder jaar rond 13 april een herdenking op ‘Westerveld’ waar de urnen van de slachtoffers werden bijgezet. Tot de activiteiten van het herdenkingscomité hoorde tevens een bezoek aan de Leusderheide. Lange tijd werd aangenomen dat hier acht slachtoffers werden vermoord. Pas in 2010 bleek uit archiefonderzoek dat de executieplek van de mannen van MLL-Front zich niet op de Leusderheide bevond, maar dicht bij Kamp Amersfoort, achter het monument De Stenen Man. Op 21 februari 2011 vond hier voor het eerst een herdenkingsplechtigheid plaats.

Om de herinnering aan de slachtoffers te bewaren, om bezoekers te kunnen informeren en de plek te markeren, werd in overleg met het Sneevliet Herdenkingscomité een informatiebord ontworpen dat op 11 november 2012 wordt onthuld. Jaap Haije, familie van een van de slachtoffers zal spreken en op de executieplek - waar sporen van de opgravingswerkzaamheden uit juli 1945 nog duidelijk zichtbaar zijn – zal de onthullingshandeling worden verricht.

14:00 uur: ontvangst in het bezoekersgebouw van Kamp Amersfoort
14:15 uur: Inleiding door Dick de Winter (Sneevliet Herdenkingscomité)
14:35 uur: vertrek (lopend) naar executieplek
14:45 uur: toespraak Jaap Haije (familie van Ab Menist)
14:55 uur: onthulling informatiebord
15:00 uur: naar bezoekersgebouw van Kamp Amersfoort

Op 16 oktober wordt herdacht dat - precies 70 jaar geleden - 15 mannen door de Duitse bezetter werden gefusilleerd.

Nabestaanden en vertegenwoordigers van diverse organisaties, waaronder de Gemeente Woudenberg, het Voormalig Verzet en de stichtingen Gijzelaars Beekvliet en Haaren en Kamp Amersfoort, zullen in de gemeente Woudenberg herdenken dat op 16 oktober 1942 twaalf politieke gevangenen uit Kamp Amersfoort door de bezetters om het leven werden gebracht. Met hen werden drie gijzelaars uit de gijzelaarskampen te Haaren en Sint Michielsgestel - allen verbonden aan de SDAP en de vakcentrale NVV - om het leven gebracht.

Belangstellenden kunnen deze herdenking bijwonen.

Meer informatie:
Uitnodiging 16 oktober 2012
Informatie over de executie in 1942 en de herdenking in 2011 (Art. uit informatiebulletin)

In de maanden juni, juli, augustus, september en oktober worden iedere twee weken gratis rondleidingen bij Kamp Amersfoort aangeboden. De wandelingen starten op zondagen om 14:00 uur en duren ongeveer anderhalf uur. Deelname is gratis; een donatie is van harte welkom.

De rondleidingen vinden plaats op:
3 juni en 17 juni
1 juli, 15 juli en 29 juli
12 augustus en 26 augustus
9 september en 23 september
7 oktober en 21 oktober.

Meer informatie treft u hier

Op vrijdag 5 oktober 2012 zal in het bezoekersgebouw van Kamp Amersfoort de officiële presentatie van een ‘educatief kunstwerk’ plaatsvinden. Op acht panelen, samen bijna tien meter lang, visualiseerde kunstenaar Albert Ziëck uit Renkum, de belangrijkste gebeurtenissen uit de geschiedenis van het kamp. Maar niet alleen de belangrijkste gebeurtenissen kregen een vermelding in deze tijdlijn. Ook tal van persoonlijke opmerkingen uit oorlogsdagboeken en brieven werden erin verwerkt. Ruim 5.900 grote en kleine handgeschilderde letters vertellen vanaf 5 oktober de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland en de geschiedenis van de gevangenen van Kamp Amersfoort.

Naast zijn werkzaamheden als kunst-, restauratie- en letterschilder is Albert Ziëck bezig met de Tweede Wereldoorlog. Vooral de ervaringen en getuigenissen van gevangenen uit krijgsgevangen- en concentratiekampen hebben hem gegrepen. Deze belangstelling bracht bijzondere ontmoetingen en verhalen met zich mee en leidde tot een unieke verzameling tastbare herinneringen aan de oorlog. De collectie documenten, voorwerpen, uniformen en kleding van kampgevangenen werd ondergebracht in de Stichting Leven achter Prikkeldraad. Ziëck is tevens verbonden aan de Documentatiegroep 40-45.

De samenwerking tussen Ziëck en Kamp Amersfoort kreeg gestalte toen bij Kamp Amersfoort een intern opleidingstraject voor vrijwilligers startte. Jaarlijks worden bij Kamp Amersfoort rondleiders opgeleid om bezoekers te kunnen informeren over de geschiedenis van het kamp. Gedurende dit opleidingstraject ontstond de wens om een beknopt overzicht voorhanden te hebben, met daarin de belangrijkste gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog in relatie met Kamp Amersfoort. Het idee van een tijdlijn ontstond, gevolgd door de wens om deze informatie ook beschikbaar te stellen aan bezoekers van Kamp Amersfoort.

Noodgedwongen bleef het plan bij een voornemen. Pas toen het VSB-Fonds belangrijke financiële hulp toezegde kon een aanvang worden gemaakt met de uitvoering. Albert Ziëck werd gevraagd om gebeurtenissen en data te visualiseren en daarin is hij bijzonder goed geslaagd. De bijzondere opdracht en de vorderingen in het atelier in Renkum trokken zelfs de aandacht van Omroep Gelderland. De acht panelen die samen de tijdlijn vormen, werden op 22 september in het bezoekerscentrum van Kamp Amersfoort afgeleverd en bevestigd.

Op vrijdagmiddag 5 oktober om 15:00 uur zal de tijdlijn officieel worden gepresenteerd. Behalve een Nederlandse militair, die in de meidagen gelegerd was in de Grebbelinie, werden enkele oud-gevangenen benaderd en bereid gevonden om de tijdlijn te onthullen. Zij zijn representatief voor de op de tijdlijn vermelde oorlogsjaren.

Na de officiële openingshandeling op 5 oktober zal de tijdlijn deel uitmaken van de vaste tentoonstelling in het bezoekersgebouw. De tijdlijn is dan door alle bezoekers te bezichtigen.